Με αφορμή τη δράση μας το Σάββατο 31 Ιανουαρίου στο αμφιθέατρο των ΓΕΛ θα θέλαμε αντί άλλης υπενθύμισης να μεταφέρουμε τα λόγια της κ. Κατερίνας Σταματελάτου στους μαθητές του 2ου ΓΕΛ Αγίου Νικολάου σχετικά με τη δυνατότητα για εθελοντική δωρεά μυελού οστών.

Σας ευχαριστώ θερμά που μου δίνετε την ευκαιρία να μιλήσουμε για ένα θέμα που ίσως δεν ακούγεται συχνά μέσα στην τάξη, αλλά μπορεί να σημαίνει την ίδια τη ζωή για κάποιον άνθρωπο. Είναι ένα θέμα που αφορά εσάς ως νέους ανθρώπους, ως ανθρώπους που ονειρεύεστε, που σχεδιάζετε το μέλλον σας και που έχετε τη δύναμη να αλλάξετε την πορεία μιας ζωής με μια απλή, αλλά εξαιρετικά σημαντική πράξη.
Θα ήθελα να σας μιλήσω για την εθελοντική δωρεά μυελού των οστών.
Στην καθημερινότητά μας, ο μυελός των οστών δεν είναι κάτι που σκεφτόμαστε συχνά. Κι όμως, είναι αυτός που παράγει τα κύτταρα του αίματος: τα ερυθρά, τα λευκά και τα αιμοπετάλια. Χωρίς αυτά, ο οργανισμός δεν μπορεί να λειτουργήσει. Ο μυελός των οστών βρίσκεται μέσα στα κόκκαλα μας και, παρότι δεν τον βλέπουμε, υπάρχει εκεί αθόρυβα, δουλεύοντας συνεχώς για να μας κρατά ζωντανούς.
Όταν κάποιος άνθρωπος νοσεί από λευχαιμία, λέμφωμα ή άλλες σοβαρές αιματολογικές ασθένειες, ο μυελός των οστών του δεν λειτουργεί σωστά. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η μόνη λύση μπορεί να είναι η μεταμόσχευση μυελού των οστών. Για να γίνει όμως αυτό, χρειάζεται ένας συμβατός δότης, κάποιος που, χωρίς να γνωρίζει τον ασθενή, μπορεί να προσφέρει λίγα αιμοποιητικά κύτταρα και να του χαρίσει μια δεύτερη ευκαιρία στη ζωή.
Η συμβατότητα δεν είναι κάτι απλό. Δεν έχει σχέση με την ομάδα αίματος. Πρόκειται για έναν πολύπλοκο γενετικό συνδυασμό, σαν ένα μοναδικό «κλειδί» που ταιριάζει μόνο σε μια συγκεκριμένη «κλειδαριά». Και επειδή αυτό το κλειδί είναι σπάνιο, χρειάζεται να υπάρχουν πολλοί εθελοντές δότες, ώστε να αυξηθούν οι πιθανότητες να βρεθεί ο κατάλληλος.
Φανταστείτε, λοιπόν, έναν άνθρωπο που περιμένει. Δεν ξέρει αν θα βρεθεί ποτέ ο δότης που χρειάζεται. Κάθε μέρα που περνά, η αγωνία μεγαλώνει. Και την ίδια στιγμή, κάπου αλλού, υπάρχει ένας άνθρωπος που μπορεί να είναι η λύση, χωρίς καν να το γνωρίζει. Μπορεί να είμαι εγώ. Μπορεί να είσαι εσύ.
Η διαδικασία εγγραφής είναι απλή. Όσοι είναι 18 έως 45 ετών και είναι γενικά υγιείς, και πρόθυμοι να βοηθήσουν οποιοδήποτε άνθρωπο χρειαστεί, μπορούν να εγγραφούν ως εθελοντές δότες. Η εγγραφή γίνεται με τη συμπλήρωση μιας αίτησης και τη λήψη στοματικού επιχρισματος. Το δείγμα αυτό καταχωρείται σε μια εθνική και παγκόσμια βάση δεδομένων, ώστε, αν κάποια στιγμή χρειαστεί, να μπορεί να εντοπιστεί ο κατάλληλος δότης.
Θα ήθελα, όμως, να αναφερθώ και στα ιατρικά κριτήρια, γιατί υπάρχουν συχνά παρεξηγήσεις.
Σε γενικές γραμμές, μπορούν να εγγραφούν άτομα που είναι υγιή και δεν πάσχουν από σοβαρά χρόνια νοσήματα. Πολλές καταστάσεις δεν αποκλείουν τη δωρεά, όπως:
- ψωρίαση, λεύκη ή γυροειδής αλωπεκία
- θυρεοειδοπάθειες (όπως Hashimoto), όταν είναι υπό έλεγχο
- στίγμα μεσογειακής αναιμίας
- ρυθμισμένη υπέρταση
- τατουάζ ή piercings
- κατάθλιψη
- έλλειψη του ενζύμου G6PD
- σύνδρομο Gilbert
Αντίθετα, συνήθως αποκλείονται άτομα με:
- ιστορικό καρκίνου
- AIDS ή χρόνια ηπατίτιδα
- σκλήρυνση κατά πλάκας
- συστηματικό ερυθηματώδη λύκο
- σοβαρά αυτοάνοσα νοσήματα
- σοβαρά καρδιολογικά προβλήματα
Παρ’ όλα αυτά, είναι σημαντικό να γνωρίζετε ότι κάθε περίπτωση εξετάζεται ξεχωριστά από γιατρούς.
Και τώρα, το πιο σημαντικό κομμάτι: τι γίνεται αν βρεθείς συμβατός με έναν ασθενή;
Θα ειδοποιηθείς και θα έχεις απόλυτη ελευθερία να αποφασίσεις αν θέλεις να προχωρήσεις. Τα αιμοποιητικά κύτταρα λαμβάνονται με δύο τρόπους. Ο πιο συνηθισμένος είναι μέσω του περιφερικού αίματος, από τη φλέβα, με τη βοήθεια ενός ειδικού μηχανήματος (κυτταραφαίρεσης). Ο δεύτερος τρόπος είναι με παρακέντηση από τα οστά της λεκάνης, υπό γενική αναισθησία, και χρησιμοποιείται πολύ σπανιότερα.
Κι εδώ θέλω να τονίσω κάτι πολύ σημαντικό: δεν έχει καμία σχέση με τη σπονδυλική στήλη ή τον νωτιαίο μυελό. Μιλάμε για τον μυελό των οστών, που είναι ο ρευστός αιμοποιητικός ιστός που ρέει στα κόκκαλα μας. Και σε κάθε περίπτωση, ο τρόπος δωρεάς επιλέγεται από τον ίδιο τον δότη.
Θα ήθελα, τέλος, να απευθυνθώ και σε όσους από εσάς δεν έχετε ακόμη κλείσει τα 18. Κρατήστε αυτή τη σκέψη σαν μια υπόσχεση στον εαυτό σας. Όταν έρθει εκείνη η μέρα, μπορείτε να κάνετε αυτό το δώρο στον εαυτό σας και σε έναν άγνωστο άνθρωπο.
Η εθελοντική δωρεά μυελού των οστών δεν είναι απλώς μια ιατρική πράξη. Είναι μια πράξη αλληλεγγύης, ευθύνης και ανθρωπιάς. Δεν απαιτεί χρήματα ούτε υπερδυνάμεις. Απαιτεί μόνο τη διάθεση να νοιαστείς.
Αν έστω και ένα άτομο από εσάς αποφασίσει να εγγραφεί, για κάποιον άλλον μπορεί να είναι η μοναδική του ελπίδα. Και για εκείνον που θα λάβει το δώρο της ζωής, δεν υπάρχουν λόγια για να περιγράψουν την ευγνωμοσύνη.
Σας ευχαριστώ,
Κατερίνα Σταματελάτου, συνεργάτης και εθελόντρια του συλλόγου «ΌΡΑΜΑ ΕΛΠΙΔΑΣ»